Resmi Gazate 2025
12 Kasım 2025 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 33075
YÖNETMELİK
Sağlık Bakanlığından:
OBEZİTE
ÜNİTELERİ VE OBEZİTE CERRAHİSİ UYGULAMA ÜNİTELERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmet sunumu
kapsamında obezite tedavisi ve cerrahisine
yönelik hizmetlerin planlanması, sınıflandırılması ile bu hizmetlerin
sunulduğu sağlık kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerine, fiziki şartlarına,
asgari donanım, araç, gereç, ekipman ve personel
standartları ile bu hizmetlerin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik Sağlık Bakanlığına,
üniversitelere, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait
sağlık kuruluşları bünyesinde faaliyet gösteren obezite
üniteleri ve obezite cerrahisi uygulama üniteleri
ile bu birimlerde görev yapan personeli kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 7/5/1987
tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin
(c) bendi ile ek 11 inci ve ek 19 uncu maddelerine ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine, 355 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (e) bentlerine ve 508 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Elektronik kayıt ortamı: Obezite
ile ilgili tanı, tedavi ve takip süreçlerinin kaydının yapıldığı dijital
sistemi,
c) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünü,
ç) Klinik protokol: Bakanlıkça obezite
tedavisi ile ilgili yayımlanan protokolü,
d) Koordinatör: Obezite
ünitesi hizmetlerinin planlaması, hasta yönlendirmesi ve program
süreçlerinin takibinden sorumlu olarak ünite sorumlu tabibi tarafından
görevlendirilen sağlık meslek mensubu personeli,
e) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
f) Obezite cerrahisi onay
komisyonu: En az doçent düzeyinde olmak üzere obezite
tanı ve tedavisi konusunda deneyimli ve obezite
cerrahi uygulama belgesine sahip, üyeleri Bakanlıkça belirlenen akademisyenlerden
oluşan en az üç kişilik komisyonu,
g) Obezite cerrahisi
uygulama belgesi: Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun
şekilde faaliyetine izin verilen genel cerrahi uzmanları için düzenlenen
belgeyi,
ğ) Obezite cerrahisi
uygulama ünitesi: Cerrahi tedavi uygulanabilmesi için gerekli uzmanlık
alanlarını, fiziki ve teknik donanımı ve diğer kriterleri
sağlayan sağlık kuruluşu birimini,
h) Obezite ünitesi:
İlgili sağlık kuruluşları bünyesinde açılan, multidisipliner
bir yaklaşımla obezitenin cerrahi dışı tedavi
hizmetlerini sunan ve bu Yönetmelikte belirtilen fiziki ve teknik şartlar
ile personel standartlarını sağlayan sağlık birimini,
ı) Sağlık kuruluşu: Sağlık Bakanlığına,
üniversitelere, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait
sağlık kurum ve kuruluşunu,
i) Sorumlu tabip: Obezite
ünitesi hizmetlerinin organizasyonundan, ilgili tüm kliniklerle koordineli
şekilde yürütülmesinden sorumlu, sağlık kuruluşu yöneticisi tarafından
görevlendirilen uzman tabibi,
j) Yönetici: Sağlık kuruluşunun niteliğine göre,
kamu hastaneleri ile üniversite hastanelerinde başhekimi, sağlık uygulama
ve araştırma merkezlerinde merkez müdürünü, özel sağlık kuruluşlarında ise
mesul müdürü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Obezite Ünitesi ve Obezite
Cerrahisi Ünitelerine İlişkin İşlemler
Obezite ünitesinin temel özellikleri
MADDE 5- (1) Obezite ünitesi, obezite tedavisinde multidisipliner
yaklaşımı esas alarak hizmet sunan, yapılandırılmış, obeziteye
yönelik cerrahi dışı tedavi programlarını uygulayan, yaşam tarzı ve
beslenme alışkanlıklarını değiştirmeyi kapsayan programlar ile hasta
eğitimine ve davranış değişikliğine odaklı hizmetlerin sunulduğu birimdir.
(2) Obezite üniteleri
yalnızca sağlık kuruluşları bünyesinde kurulabilir.
(3) Obezite ünitesinde
bulunması gereken hizmet alanlarına ilişkin fiziki şartlar ve asgari
donanım standartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Sorumlu tabip odası: Ünitenin idaresinden
sorumlu tabip odasıdır.
b) Koordinatör odası: Hastanın kabul edildiği, hastanın
tıbbi durumuna göre değerlendirme ve yönlendirmenin yapıldığı, amaca uygun
araç, gereç ve ortama sahip, gerekli ekipmanın bulunduğu mekandır.
c) Görüşme ve muayene odası: Hasta ile görüşme
hizmetlerinin verilebileceği, hasta muayenesinin yapılabileceği, amaca
uygun tıbbi araç, gereç ve ortama sahip mekandır.
ç) Eğitim ve aktivite odası: Eğitim, tedavi,
egzersiz ve psikososyal hizmetlerin
verilebileceği, gerektiğinde birden fazla amaçla kullanılabilecek şekilde
düzenlenmiş, en az otuz iki metrekare büyüklüğünde mekandır.
Bu şartın sağlanamadığı durumlarda eğitim ve aktivitede kullanmak amacıyla,
en az on altı metrekarelik iki ayrı odanın bulunması durumunda bu şart
sağlanmış sayılır. Bu odada sunum ve eğitimlerde kullanılmak üzere gerekli
uygun araç ve gereçler temin edilir.
(4) Ünite bünyesinde bulunan odalar; her bir oda
için üçüncü fıkrada yer alan şartları taşıması kaydıyla birden fazla amaç
için kullanılabilir. Obezite ünitelerinin hasta
yoğunluğuna göre belirtilen oda sayıları arttırılabilir.
Obezite ünitesi başvuru ve kuruluş işlemleri
MADDE 6- (1) Obezite ünitesi
kurulmak istenen sağlık kuruluşunun yöneticisi tarafından EK-1’de yer alan
başvuru formu, fiziki alan krokisi ve personel listesi ile birlikte
müdürlüğe başvuruda bulunulur.
(2) Başvuru dosyasında eksiklik bulunmaması hâlinde
biri tabip olmak üzere üç kişilik ekip tarafından EK-2’de yer alan forma
göre denetim yapılır.
(3) Başvurular müdürlük tarafından değerlendirilir,
uygun görülen sağlık kuruluşuna müdürlükçe valilik onayı alınarak tescil
işlemi yapılır, obezite ünitesi sağlık
kuruluşunun faaliyet izin belgesine işlenir ve ayrıca Bakanlığa bildirilir.
Obezite cerrahisi uygulama ünitelerinin temel özellikleri
MADDE 7- (1) Obezite cerrahisi
uygulama üniteleri, cerrahi müdahale gerektiren ileri evre obezite vakalarının değerlendirme, ameliyat ve izlem
süreçlerinin yürütüldüğü, multidisipliner yapıya
sahip sağlık kuruluşu birimleridir.
(2) Obezite cerrahisi
uygulama ünitesi kurulması planlanan sağlık kuruluşu bünyesinde; obezite ünitelerinde bulunan alanlara ilave olarak,
Bakanlıkça tescil edilmiş üçüncü seviye erişkin yoğun bakım servisi,
endoskopi ünitesi, obezite cerrahisine uygun
donanıma sahip ameliyathane, obezite hastalarına
uygun yatak, ameliyat masası ve taşıma sistemleri bulunması zorunludur.
(3) Obezite cerrahisi
uygulamaları, yalnızca Bakanlık tarafından obezite
cerrahisi uygulama belgesi verilen genel cerrahi veya çocuk cerrahisi
uzmanı tabipler tarafından yapılabilir. Bu belgeyi alabilmek için, en az on
beş obezite cerrahisi vakasına katılımı
belgeleyen başhekimlik onaylı yazı ile Bakanlıkça belirlenen eğitimi
tamamladığını gösterir belgenin ibraz edilmesi zorunludur. Başvurular
Bakanlıkça incelenir ve obezite cerrahisi onay
komisyonuna sunulur, uygun bulunan başvuru sahiplerine obezite
cerrahisi uygulama belgesi düzenlenir.
(4) Obezite cerrahisi
uygulaması sırasında veya sonrasında gelişen komplikasyonların
yönetiminden ve hastanın takip ve tedavisinin sürdürülmesinden; ihtiyaç
halinde bu hastanın komplikasyonlarının başka bir sağlık kuruluşunda
yönetilmesinin gerektiği durumlarda, hastanın diğer sağlık kuruluşuna
gönderilmesi ve bu sürecin yönetiminden ilgili uzman tabip ve sağlık
kuruluşu müştereken sorumludur.
Obezite cerrahisi uygulama ünitesi başvuru ve kuruluş
işlemleri
MADDE 8- (1) Sağlık kuruluşu yöneticisi, obezite
cerrahisi uygulama ünitesi açmak üzere EK-3’te yer alan formu, fiziki alan
krokisi ve personel listesi ile birlikte müdürlüğe başvuru yapar.
(2) Dosyada eksiklik olmaması hâlinde biri genel
cerrahi uzmanı olmak üzere üç kişilik denetim ekibi tarafından EK-4’te yer
alan forma göre yerinde denetim yapılır.
(3) Başvurular müdürlük tarafından değerlendirilir,
uygun görülen kuruluşlara müdürlükçe valilik onayı alınarak tescil işlemi
yapılır, obezite cerrahisi uygulama ünitesi
sağlık kuruluşunun faaliyet izin belgesine işlenir ve ayrıca Bakanlığa
bildirilir.
Personel
standardı ve çalışma esasları
MADDE 9- (1) Obezite hastalarının
değerlendirme sürecinde obezite ünitesinde iç
hastalıkları veya endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları, kardiyoloji,
ruh sağlığı ve hastalıkları/çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları,
fiziksel tıp ve rehabilitasyon ve genel cerrahi
uzmanı tabiplerin görev alması zorunludur.
(2) Ünitelerde; sorumlu tabip, koordinatör,
diyetisyen, psikolog, fizyoterapist ve hemşireden
oluşan asgari personel bulundurulması zorunludur.
(3) Obezite cerrahisi
uygulama ünitesinde; birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen obezite ünitesinde bulunması zorunlu personele ilave
olarak obezite cerrahisi uygulama belgesine sahip
genel cerrahi/çocuk cerrahisi uzmanı ile anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı görev yapar. Gerektiğinde diğer
branşlardan konsültasyon desteği alınabilir. On
sekiz yaşından küçük çocuklara yapılacak girişimlerde bu maddede belirtilen
uzmanlık dallarının yanı sıra çocuk cerrahisi, çocuk ve ergen ruh sağlığı
ve hastalıkları, çocuk sağlığı ve hastalıkları ve/veya çocuk
endokrinolojisi, çocuk metabolizma hastalıkları uzmanları da görev
alabilir.
(4) Yönetici tarafından ünitelere; sağlık hizmet
sunucusunun rolü ve ünitelerde sunulan obezite
tedavi hizmetinin kapsamı ve hasta yoğunluğu dikkate alınarak ilgili
mevzuata uygun şekilde sorumlu tabip ve diğer personel görevlendirilir.
(5) Çalışma düzeni ve saatleri, sağlık kuruluşunun
ilgili mevzuatına uygun olmak şartıyla sorumlu tabibin teklifi ve
yöneticinin onayı ile belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Obezite Programının Aşamaları ve Uygulama Süreci
Uygulama
şartları ve hasta seçimi
MADDE 10-
(1) Obezite
ünitelerinde tedavi, yapılandırılmış bir program dâhilinde yürütülür. Bu
program bireyin tıbbi, psikolojik ve davranışsal açıdan değerlendirilmesini
ve izlenmesini esas alır.
(2) Cerrahi işlem öncesinde genel cerrahi, iç
hastalıkları veya endokrinoloji ile ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarından
oluşan sağlık kurulu tarafından, e-rapor sistemi üzerinden obezite cerrahisi olabileceğine dair rapor düzenlenir.
Eşlik eden başka hastalığı bulunan veya on sekiz yaşın altındaki kişiler
için ilgili dal uzmanı da kurula dâhil edilebilir.
(3) Obezite üniteleri ve obezite cerrahisi uygulama ünitelerinde hasta seçimleri
ve uygulama şartları, Bakanlık tarafından belirlenen ve Bakanlığın resmî
internet sitesinde yayımlanan klinik protokolüne uygun olarak gerçekleştirilir.
Kayıtların
tutulması ve saklanması
MADDE 11-
(1) Obezite
ünitelerinde hizmet alan her kişi için bireysel hasta dosyası oluşturulur
ve bu dosyalar Bakanlıkça belirlenen elektronik kayıt ortamında tutulur.
(2) Bireysel hasta dosyasında başvuru formu ve ilk
değerlendirme ölçümleri, bilgilendirilmiş rıza formu, konsültasyon
muayeneleri ve önerileri, grup eğitimi ve bireysel planlama kayıtları,
katılım çizelgeleri ve devamsızlık durumları ile nihai değerlendirme
sonuçları ve kilo koruma planı yer alır. On sekiz yaş altındaki çocuklarda
hem hasta hem de yasal temsilcilerinden bilgilendirilmiş rıza formu
alınması zorunludur.
(3) Tüm bilgiler elektronik ortamda yedeklenir.
Kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun olarak verilerin güvenliği,
gizliliği ile bütünlüğü sağlık kuruluşu tarafından sağlanır. Bu kayıtlar,
gerektiğinde Bakanlık tarafından izlenebilir ve kalite göstergeleri
çerçevesinde değerlendirilebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim,
yasaklar ve idari yaptırım
MADDE 12-
(1) Obezite
üniteleri ile obezite cerrahisi uygulama
üniteleri, 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Kuruluşunun Denetimi Hakkında
Yönetmelik kapsamında belirlenen usul ve esaslara uygun olarak EK-5’te ve
EK-6’da yer alan formlarda belirtilen kriterlere göre denetlenir. Obezite cerrahisi uygulama ünitelerinin denetiminde obezite cerrahi uygulama belgeli genel cerrahi uzmanı
bulunması zorunludur. Bu belgeye sahip tabip bulunamadığı takdirde genel
cerrahi uzmanı görevlendirilebilir.
(2) Özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan
üniteler hakkında, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde,
EK-5’te ve EK-6’da yer alan yaptırımlar uygulanır.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları ve üniversiteler
tarafından açılan ünitelerde, bu Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi
hâlinde; birinci ve ikinci tespitlerde yazılı uyarı yapılır ve eksikliğin
giderilmesi için otuz gün süre verilir. Üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya
kusuru bulunan ilgililer hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre disiplin
işlemleri uygulanır.
(4) Obezite üniteleri ile
obezite cerrahisi uygulama ünitelerinin klinik
kalite düzeyini takip etmek ve klinik başarısını artırmak amacıyla
Bakanlıkça klinik kalite göstergeleri belirlenir. Ünitelerin klinik kalite
göstergeleri kapsamında Bakanlıkça belirlenen yeterlilik düzeyini sağlaması
gerekir.
(5) Ünitelerin bir kısmında veya
tamamında hastaların tedavisini olumsuz etkileyen, hizmetin devamı halinde
hasta sağlığını ve güvenliğini tehlikeye sokan ve hizmetin gecikmeksizin
derhal durdurulmasını gerektiren acil ve telafisi güç durumların ortaya
çıkması ve bu durumun gerekçeleri de belirtilmek suretiyle tespit tutanağı
ile tevsik edilmesi kaydıyla ilgili ünitelerde müdürlüğün teklifi ile
Bakanlık kararı üzerine valilikçe faaliyet durdurulur.
(6) Klinik başarı düzeyinin değerlendirilmesinde
sağlıkta izleme ve niteliksel analiz raporu sonuçları esas alınır. Klinik
başarı düzeyi ve buna bağlı uygulanacak yaptırımlar EK-7’de yer alan
değerlendirme kriterleri çerçevesinde belirlenir.
(7) Klinik başarı değerlendirmesi sonucunda;
a) “Yetersiz” seviye tespit edilen ilgili ünitenin
faaliyetleri Bakanlık kararı üzerine valilikçe durdurulur ve ünitenin
tescili iptal edilir.
b) “Kısmen yeterli (B)” seviyesinde olan sağlık
tesislerine yazılı uyarı yapılır ve eksikliklerin giderilmesi için süre
tanınır. Bir yıl sonraki değerlendirmede klinik başarı düzeyinin önceki
seviyesinin altına düşmesi hâlinde tesis “Yetersiz” kabul edilir ve (a)
bendinde yer alan işlem tesis edilir.
c) “Kısmen yeterli (C)” seviyesinde olan sağlık
tesisleri için bir yıllık izleme süresi uygulanır. Bir sonraki değerlendirmede
klinik başarı düzeyinde artış sağlanamaması hâlinde tesis “Yetersiz” kabul
edilir ve (a) bendinde yer alan işlem tesis edilir.
(8) Bu Yönetmelik kapsamındaki yasak fiiller
şunlardır:
a) Müdürlükten faaliyet izni alınmaksızın ünite
açılamaz veya faaliyette bulunulamaz.
b) Obezite cerrahisi
uygulama belgesi bulunmayan tabipler tarafından obezite
cerrahisi yapılamaz.
c) Ünitelerde, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak
ve müdürlükten izin alınmaksızın, faaliyet izin belgesine esas olan fiziki
alanlar, cihaz ve personel durumunda değişiklik yapılamaz.
Tanıtım
ve bilgilendirme
(Bu sayfa, resmi yönetmeliğin ilk maddelerinin özetidir.)